Mazgo ghakwamba

Chiuta wakukhumba kuti munthu waliyose wachite makora pa vya chuma. Wakukhumba kuti tisangenge vyakukhumbikwa pa umoyo wa zuŵa na zuŵa. Wakukhumbaso kuti tisangwenge na vinandi ivyo wakutipaso mwalusungu.

Malemba ghakupatulika ghakuyowoya vinandi chomene pa nkhani ya chuma, kupokelera vyakukhumbikwa, na umo tikwenera kugwiliskira ntchito usambazi.

Nkhani iyi yikuwona:

• Khumbo la Chiuta kuwa pakwamba pa nkhani ya vyakukhumbikwa na usambazi.

• Umo kwananga kwa charu kwakhwaskira umoyo wa munthu pa nkhani ya chuma.

• Umo Chiuta wakuwombolera vyachuma na mulimo withu mu ndondomeko iyi.

• Ivyo tingalindilira kwa Chiuta pa nkhani ya kupokerera vyakukhumbikwa.

• Umo tikwenera kuchitira usambazi uwo tili nawo.

Khumbo Lakwamba la Chiuta: Tumbiko, Kupokelera Vyakukhumbikwa, na Vinandi

Genesis 1 na 2 vikulongora kuti Chiuta wakalenga ŵanthu kuti ŵasangwenge na uwemi, kubaba kwa charu, na vinandi vya chilengiwa.

Mu Munda wa Edeni, ŵanthu ŵakwamba ŵakapika vyose ivyo ŵakakhumbikwiranga kuti ŵakhale umoyo uwemi.

Mazgu ghakuti 'Chiuta wakaŵatumbika' (Genesis 1:28) ghakulongora kuti kutumbikika ni gawo likuru la khumbo la Chiuta pa ŵanthu.

Nkhani iyi ndiyo gawo lakwamba la kumasulira kwa Chitumbuka.

Kukhumba Vinandi na Kukhorwa

Tikukhala mu charu icho malonda na mauthenga ghakutiphalira nyengo zose kuti ivyo tili navyo vikukwana yayi. Ntheura mtima wa munthu ukusambira kukhumba vinandi nyengo zose. Kuŵika mphaka pa ivyo vikukwana nchakusuzga chomene. Yakobe wakuchenjezga kuti kukhumba vinthu ivyo tilije kungapangiska mphindano, nkhonya, na kwananga chifukwa mtima ukusakazga vyakukondweska wekha.

Nkhawa za Vinthu vya Munthazi

Ŵanthu ŵanandi ŵakukhala na mantha gha kusowa ndalama panji vyakukhumbikwa pa umoyo. Ŵanyake ŵakugwira ntchito mwakujumpha mphaka chifukwa cha mantha agha.Yesu wakasambizga kuti tikwenera kugomezga Chiuta chifukwa Adada ŵithu ŵakumanya ivyo tikukhumbikwira. Tikwenera kusanga Ufumu wa Chiuta pakwamba m'malo mwa kukhala ŵakuzura na nkhawa.

Chiuta Wakuwombora Chuma na Ndalama

Nangauli kwananga kukananga umo charu chikugwirira ntchito, Chiuta wandamalizge nkhani yake. Mu Yesu Khristu, Chiuta wakwambiska ntchito ya kuwombora vinthu vyose, kusazgapo nkhani za chuma, ntchito, na ndalama. Ŵakhristu ŵakuchemeka kuŵa ŵimiliri ŵa Khristu pa charu chapasi na kulongora nthowa ya Chiuta pa kagwiriskiro ka chuma.

Kuŵa Ŵimiliri Ŵa Khristu

Paulos wakusambizga kuti awo ŵali mwa Khristu mba kulengeka kuphya. Ŵapokera uteŵeti wa kuphalirako ŵanthu za kuphalirana na Chiuta. Ichi chikung'anamura kuti mu vyachuma, ŵakhristu ŵakwenera kulongora urunji, lusungu, kugomezgeka, na kutumikira ŵanyawo.

Kusintha Maghanoghano Ghithu pa Chuma

Kuwomboreka kwa chuma kukwamba na kusintha kwa mtima. Baibolo likusambizga maghanoghano ghatatu ghakuzirwa: kuŵa ŵasungiliri ŵa ivyo Chiuta watipa, kuwonga, na kukhorwa.

Kufuma pa Umwini Kufika pa Uchilinda (Trusteeship)

Chiuta ndiyo mwenecho wa vinthu vyose. Ŵanthu ŵakapika udindo wa kusunga na kupwelelera chilengiwa chake. Ndalama, malo, maluso, na katundu ni vyawanangwa vya Chiuta ivyo tikwenera kugwiliskira ntchito mwakugomezgeka. Tili ŵasungiliri, yayi ŵenecho ŵaumaliro.

Kufuma pa Kuleka Kuwonga Kufika pa Kuwonga

Para tamanya kuti chilichose chikufuma kwa Chiuta, tikwenera kuŵa ŵakuwonga. Nanga maluso ghithu, nkhongono, umoyo, na mwaŵi wakugwira ntchito ni vyawanangwa vyake. Kuwonga kukutovwira kuleka kujikuzga na kughanaghana kuti tachita vyose mwa nkhongono zithu.

Kuwonga Kukusintha Mtima

Kuwonga nyengo zose kukusintha maghanoghano ghithu. Para tikuwonga Chiuta pa ivyo tili navyo, tikwamba kuwona uwemi wake na kutemwa ivyo watipa m'malo mwa kuŵika mtima pa ivyo tilije.

Kukhorwa

Kuwonga kukubaba kukhorwa. Kukhorwa nkhupulikiska kuti Chiuta watipa ivyo tikukhumbikwira ndipo tikwenera kuŵa ŵakukondwa navyo. Kukhorwa nkhwakukhwaskana yayi na kuleka kugwira ntchito mwakhama, kweni nkhukana kulamulirika na dyera, sanji, na kukhumba vinandi mwambura mphaka.

Udindo pa Ŵakavu

Mu Dango la Mozesi, Chiuta wakalangura kuti ŵakavu ŵapokerenge chandulo kufuma ku vyuma vya charu. Ivi vikulongora kuti chuma chikwenera kugwiliskirika ntchito kovwira ŵanyithu, chomenechomene awo ŵakusuzgika. Tikwenera yayi kubisa vyose kwa ise pera.

Tikwenera Kugwiliskira Ntchito Usambazi Withu Kovwira Ŵakavu

Kusintha maghanoghano ghithu pa usambazi na vyakukhumbikwa ni chiyambi cha kugwira ntchito na Chiuta pakuwombora chuma cha pa charu. Kweni Malemba ghakutiphaliraso mwankhongono kuti awo ŵali na usambazi ŵawovwirenge awo ŵali mu ukavu.

Kovwira Ŵakavu Kwizira mu Kupereka

Yesu wakati, “Mwapokera kwaulere, perekani kwaulere” (Mateyu 10:8). Mipingo ya ku Makedoniya yikapeleka mwakuzomera mtima nangauli nayo yikaŵa yakavu. Paulosi wakalongosora kuti ukavu wawo ukabala kupereka kwakuzura na kuwolowa manja (2 Ŵakorinte 8:2-4).

Tikwenera kupereka chifukwa chakuti Khristu wakatiphalira chiyezgero.“Nangauli wakaŵa musambazi, chifukwa cha imwe wakazgoka mukavu” (2 Ŵakorinte 8:9).

Kupereka kwithu kukwenera kuŵa kwakukondwa, chifukwa “Chiuta wakutemwa uyo wakupeleka mwakukondwa” (2 Ŵakorinte 9:7).

Kovwira Ŵakavu Kizira mu Kuŵika Ndalama (Investment)

Kuŵika ndalama mwamahara kungawovwira ŵakavu. Vigaŵa vya microfinance vikovwira ŵanthu kuyambiska mabizinesi ghachoko. Mabungwe gha social enterprise ghakupanga phindu apo ghakovwiraso ŵanthu awo ŵakusangana na masuzgo.

Kovwira Ŵakavu Kizira mu Kugula Vinthu

Kugula vinthu mwaulemu na kulipira mtengo wakwenelera kungawovwira awo ŵakupanga vinthu ivi. “Fair trade” yikovwira ŵalimi na ŵapangi ŵachoko kupokera malipiro ghakwenelera.

Tikwenera Kusintha Mabungwe na Mendero gha Chikaya

Ŵakhristu ŵakuchemeka kuti ŵasinthe ndondomeko za pa chikaya kuti ŵachepeske ukavu. Yosefe ku Eguputo wakasintha ndondomeko za kusunga vyakurya kuti ŵanthu ŵapone pa nyengo ya njara. Daniel na ŵabwezi ŵake ŵakagwira ntchito kuti ŵasinthe chilungamo mu Babuloni.

Tikwenera Kugwira Ntchito na Awo Mbakhristu Yayi

Chiuta nyengo zinyake wakugwiliskira ntchito ŵanthu awo mbakhristu yayi kuti wakwaniriske khumbo lake. Ezara na Nehemiya ŵakulongora kuti tingagwira ntchito pamoza na ŵanyithu pakovwira ŵakavu na kusintha chikaya.

Nehemiya: Chiyerezgero Chiwemi

Nehemiya wakagwiliskira ntchito udindo wake kovwira ŵanthu ŵakavu. Wakachenya awo ŵakaŵasuzganga ŵakavu ndipo wakawovwira kuti ŵawezgereke minda yawo na mikhaliro yawo ya umoyo.

Chigomezgo mu Kupereka kwa Chiuta

Tingalomba ulongozgi kwa Chiuta pa nkhani ya vyakukhumbikwa vithu. “Yesu wakati, ‘Lombani ndipo mupokerenge’” (Mateyu 7:7-11).

Paulosi nayo wakati, “Chiuta wane wazamukwaniriska vyose ivyo mukukhumbikwira” (Ŵafilipi 4:19).

Tikwenera Kumuthemba Chiuta pa Vyakukhumbikwa Vithu

Nkhani ya Yesu kupaska ŵanthu 5,000 vyakurya yikulongora kuti Chiuta wakupereka apo nkhongono zithu zikukwana yayi. Chiuta ndiyo Muperekengi withu mukuru.

Tikwenera Kugwira Ntchito Mwakufwilirapo na Mwanzeru

Kumuthemba Chiuta kukung’anamura yayi kuleka kugwira ntchito. Paulosi wakati, “Usange munthu wakukana kugwira ntchito, waleke kurya” (2 Ŵatesalonika 3:10). Ntchito ni chigaŵa cha nthowa iyo Chiuta wakugwiliskira ntchito kutipaska vyakukhumbikwa.

Ufumu wa Chiuta ndiwo Chilato

Uchilinda ukutikumbuska kuti tikugwira ntchito kwa Chiuta. Tikwenera kufumba nyengo zose umo vinthu ivyo tili navyo vingawovwilira kukhozga Ufumu wa Chiuta, urunji, mtende, na umoyo uwemi wa ŵanthu.

Chiuta Wakulayizga Yayi Kuti Ŵakhristu Ŵazamuphokwa Ku Masuzgo Ghose

Baibolo likulayizga yayi kuti ŵalondezgi ŵa Khristu ŵazamuphokwa ku masuzgo gha charu chakwananga. Kweni Chiuta wakulutilira kuŵa wakugomezgeka ndipo wakupereka nthowa, nkhongono na chigomezgo pa nyengo ya masuzgo.

Mazgu Ghaumaliro

Masamba agha ghakusambizga kuti ndalama na chuma ni vyawanangwa vya Chiuta ivyo vingagwiliskirika ntchito pa uwemi panji pa uheni. Ŵakhristu ŵakuchemeka kugomezga Chiuta pa vyakukhumbikwa vyawo, kugwiliskira ntchito chuma mwakwenelera, kovwira ŵanyawo, kuŵa ŵakuwonga, na kukhorwa. Mu nthowa iyi, ŵakulongora Ufumu wa Chiuta mu charu.

Dazi la Sabata la kupumulira likukhazikika pa kugomezga Chiuta. Kuti tisunge Sabata, tikwenera kugomezga kuti Chiuta watipenge ivyo tikukhumbikwira m'malo mwakuthemba ntchito yithu pera. Ili ni sambiro lakusuzga kusambira. Likutikumbuska kuti umoyo ukupokera ku kupereka kwa Chiuta na uchizi wake.